Er zijn van die dagen waarop alles even lijkt stil te staan. De zon blijft hangen aan de hemel, wilde bloemen kleuren de bermen en de geur van vers gemaaid gras zweeft door de lucht. In Scandinavië is Midsommar zo'n moment. Een feest dat niet alleen de langste dag van het jaar viert, maar vooral het begin van alles waar zo lang naar is uitgekeken: licht, warmte en eindeloze zomeravonden.
Want hoewel het midzomer heet, voelt het in Zweden eerder als de feestelijke opening van het mooiste seizoen van het jaar. Na lange, donkere maanden is het tijd om naar buiten te gaan, samen te eten, te lachen en de natuur in al haar pracht te vieren.
Zweden: bloemenkransen, meibomen en aardbeien
Van alle Scandinavische landen wordt Midsommar misschien wel het meest uitbundig gevierd in Zweden. Familie en vrienden trekken naar zomerhuisjes, picknicktafels worden gedekt en overal verschijnen zelfgemaakte bloemenkransen.
Op tafel ontbreken klassiekers als ingelegde haring, nieuwe aardappelen met boter, Västerbottenkaas en natuurlijk verse aardbeien niet. Er wordt gezongen, gedanst rond de meiboom en met een glaasje aquavit geproost op de zomer.
Maar Midsommar is meer dan eten en drinken. Er schuilt ook een vleugje magie in de traditie. Zo plukken veel Zweden zeven verschillende veldbloemen en leggen die onder hun kussen. Volgens een oud volksgeloof verschijnt dan hun toekomstige liefde in een droom.
Wanneer de avond valt, lijkt de tijd even stil te staan. De lucht blijft licht, het gelach klinkt nog lang na en iedereen geniet van het kostbare gevoel dat de zomer eindelijk is aangebroken.
Denemarken: lange avonden rond het vuur
In Denemarken staat het feest bekend als Sankt Hans Aften en wordt het ieder jaar op 23 juni gevierd. Waar de Zweden overdag dansen rond de meiboom, draait het in Denemarken vooral om de sfeer van de avond.
Op stranden, aan meren en in parken worden grote vreugdevuren ontstoken. Bovenop het vuur prijkt traditioneel een heks van stro en oude kleding. Daarmee wordt symbolisch het kwaad verjaagd naar de legendarische berg Bloksbjerg.
Terwijl de vlammen omhoog dansen, zingen Denen gezamenlijk Midsommervisen, een geliefd lied van dichter Holger Drachmann. Families spreiden picknickkleden uit, openen een fles wijn en genieten van het zachte licht van een Scandinavische zomeravond.
Geen uitbundige dansen, maar een intieme en gezellige viering waarbij samenzijn centraal staat.
Finland: de magie van de middernachtzon
Nog noordelijker, in Finland, lijkt de zon tijdens Juhannus soms helemaal niet meer onder te gaan. De beroemde middernachtzon zorgt voor nachten die nauwelijks donker worden. Voor veel Finnen markeert dit weekend het begin van de zomervakantie.
Traditioneel trekken mensen naar hun vakantiehuisje aan een meer. Er wordt gevist, gevaren, gebarbecued en vooral veel genoten van de rust en ruimte. Natuurlijk hoort een saunabezoek er ook bij. En daarna? Een frisse duik in het meer, zelfs midden in de nacht.
Ook in Finland spelen oude volksverhalen een belangrijke rol. Net als in Zweden leggen jonge vrouwen zeven bloemen onder hun kussen in de hoop over hun toekomstige geliefde te dromen.
Een andere eeuwenoude traditie is de juhannuskokko, een groot vreugdevuur aan het water. Vroeger werden hiermee boze geesten verdreven en een goede oogst verzekerd. Tegenwoordig zijn de vuren vooral een sfeervol middelpunt van een nacht die vaak doorgaat tot in de vroege uurtjes.
De verschillen tussen Zweden, Denemarken en Finland
Hoewel de drie landen dezelfde liefde voor de zomer delen, vieren ze Midsommar ieder op hun eigen manier.
Zweden:
- Meibomen en bloemenkransen
- Traditionele liederen en dans
- Haring, aardappelen en aardbeien
- Zeven bloemen onder het kussen
- Uitbundig en feestelijk
Denemarken:
- Sankt Hans Aften op 23 juni
- Gezellige avond rond vreugdevuren
- Picknicks met familie en vrienden
- Lied Midsommervisen zingen
- Intiem en sfeervol
Finland:
- Juhannus en de middernachtzon
- Sauna, meren en vakantiehuisjes
- Barbecueën, varen en vissen
- Grote koko vuren aan het water
- Natuur, rust en lange nachten
Een feest van licht en verwondering
Of je nu danst rond een Zweedse meiboom, naar een knisperend Deens vreugdevuur kijkt of midden in de Finse nacht nog in het zonlicht een duik neemt: Midsommar draait overal om hetzelfde.
Samen zijn. Genieten van de natuur. En stilstaan bij die kostbare weken waarin de zomer op haar allermooist is.
Misschien is dat wel het geheim van Scandinavië. Dat je geen grootse plannen nodig hebt om gelukkig te zijn. Een tafel vol lekkers, een bloemenkrans in je haar, blote voeten in het gras en de zon die maar niet onder wil gaan.
Meer is er soms niet nodig.
xx
Céline
